maandag 22 november 2010

Qi en geluk in het Tropenmuseum

November staat extra in het teken van geluk. Rood siert het Tropenmuseum met haar nieuwe tentoonstelling. Rood zijn de lampionnen en de draak Long die je meevoeren naar de Qi van China. Rood is de gelukskleur van Chinezen. Overal waar Chinezen zijn kom je deze kleur tegen.



100 jaar geleden zijn de eerste Chinezen in Nederland komen wonen. In dit kader organiseert het Tropenmuseum een serie lezingen. Ons land kent inmiddels vier generaties Chinezen. Zij kijken op verschillende manieren naar geluk. De Chinese fotografe Yee Ling Tang is uitgenodigd om haar ervaringen met ons te delen.

Zeer openhartig sprak zij ons toe. Haar verhalen werden begeleid door prachtige beelden. Bij een serie portretten van Chinese vrouwen maakte zij expliciet gebruik van de kleur rood. Door de vrouwen identiek te kleden in het zwart, vlechtjes in hun haar en geprojecteerd op een rode achtergrond, schetst ze een uniform beeld van de Chinese vrouw. Deze voldoen enerzijds aan het traditionele ideaalbeeld van de Chinese moeder, en anderzijds aan het clichebeeld die westerlingen hebben van de Chinese vrouw.

Het doorbreken van stereotype beeldvorming vormt een centraal thema bij Yee Ling’s verschillende werken. Ze zijn veelal sterk gerelateerd aan haar Chinese achtergrond en geven een mooi persoonlijk beeld van het opgroeien tussen twee culturen. Zelf ervaart ze dit als een verrijking, maar dat besef is pas op latere leeftijd gekomen. Haar innerlijke zoektocht was niet makkelijk geweest. In de jaren 70 kwam Yee Ling als vier jarig meisje naar Nederland. De verhuizing bracht veel verwarring teweeg. Doordat ze de taal nog niet kende weigerde ze de eerste twee jaar te praten. Wanneer ze tijdens de les naar de wc moest, was het haar Surinaamse klasgenootje die dit aan haar juf doorgaf.

Thuis werd anders van haar verwacht dan op school. Thuis mocht zij alleen Chinees praten en leerde ze de tafels 1 tot en met 12 uit haar hoofd, terwijl op school alles veel vrijer was. Op haar 17e maakte ze een grote stap door het huis uit te gaan, wat toendertijd als schandaal werd gezien voor een Chinees meisje. Ondanks vele cultuurverschillen en generatiekloven, bleef Yee Ling sterk verbonden met haar familie.

Haar nieuwste werk, ‘Vier Generaties’ is een bundeling van familieverhalen. Van het leven van haar beide oma’s die ze sinds 1994 volgt, de graven van haar voorouders tot aan haar eigen dochter die als vierde generatie in Nederland is geboren.

Daarnaast toont ze in haar boek ‘2 x 9 Levens’ verhalen van de eerste generatie. Ze vertelt over een Chinese zeeman, die in China was uitgehuwelijkt maar niet op de trouwdatum aanwezig kon zijn, doordat hij nog op zee was. Hij kwam in Nederland terecht, maar kon niet makkelijk terugkeren. Pas op 60 jarige leeftijd zag hij haar weer terug in China. Al die tijd had zij op hem gewacht. Zij was nog maagd en had ooit een kinderwens.

Yee Ling ontroerde het publiek met haar verhalen. Het uur ging zo voorbij. Aan het eind bleek nog veel behoefte te zijn voor discussie. Het was een volle zaal met een vrij gemengd publiek. Ik ben erg blij dat het Tropenmuseum ruimte biedt voor dergelijke verhalen die mensen van verschillende achtergronden met elkaar verbinden.


Giovanna Chen is tentoonstellingsmedewerker bij de Qi van China. Tevens is zij merkadviseur en werkt daarnaast voor de stichting 100 jaar Chinezen in Nederland.

0 reacties:

Een reactie plaatsen